Przetestuj swoją osobowość!

Autorzy

Tekst, ankieta, ocena wyników: lek. med. Magdalena Patrycja Kolwas
HTML5, CSS3, JavaScript: Jacek Piechota

Osobowość i zaburzenia osobowości

Osobowością nazywamy wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności).
Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek, inaczej jest definiowana jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczno-przyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim w interakcje.
Poprzez zaburzenia osobowości rozumiemy zatem obecność trwałych cech charakterologicznych danej osoby i utrwalonych wzorców postępowania, zachowania, relacji z innymi ludźmi i funkcjonowania w społeczności. Dotyczy to również przeżywania siebie i innych oraz stosunku do samego siebie i otoczenia. Powyższe cechy, ze względu na swoją jakość i ilość, utrudniają danej osobie prawidłowe funkcjonowanie społeczne, rodzinne i zawodowe (lub w zakresie edukacji) oraz uniemożliwiają lub hamują rozwój w tych obszarach. Są też często związane z subiektywnie przeżywanym cierpieniem. Zaburzenia osobowości według klasyfikacji psychiatrycznej ICD-10 to:

(…) głęboko zakorzenione i utrwalone wzorce zachowań, przejawiające się mało elastycznymi reakcjami na różnorodne sytuacje indywidualne i społeczne. Reprezentują one albo skrajne, albo znaczące odmienności w porównaniu z przeciętnym w danej kulturze sposobem spostrzegania, myślenia i odczuwania, a w szczególności – odnoszenia się do innych. Takie wzorce zachowania mają tendencje do trwałości i do obejmowania wielu zakresów funkcjonowania psychologicznego.
Aktualnie w międzynarodowej klasyfikacji psychiatrycznej (Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10) wyróżniane są następujące specyficzne zaburzenia osobowości:

  • osobowość paranoiczna
  • osobowość schizoidalna
  • osobowość dyssocjalna
  • osobowość chwiejna emocjonalnie
  • osobowość histrioniczna
  • osobowość anankastyczna
  • osobowość lękliwa
  • osobowość zależna

Przedstawię kryteria diagnostyczne powyższych zaburzeń wg klasyfikacji ICD-10 oraz przykładowy test pozwalający w przybliżeniu ocenić w kierunku, której nieprawidłowości kształtowała się nasza osobowość – testy diagnostyczne psychologiczne badające osobowość z większą dokładnością można wykonać jedynie w gabinecie psychologa. Do psychologa można się dostać na fundusz NFZ zgłaszając się do poradni psychologicznej odpowiednich placówek ze skierowaniem np. od lekarza rodzinnego.

Osobowość paranoiczna
Zaburzenie osobowości, w którym występuje chłód emocjonalny, wycofywanie się z kontaktów z innymi, wrogość, nadmierna podejrzliwość, nadmierna wrażliwość na lekceważenie i krytykę, niezdolność do wybaczania urazy
Kryteria diagnostyczne ICD-10

  • wrażliwość na niepowodzenia i odrzucenie
  • tendencja do długotrwałego przeżywania przykrości
  • podejrzliwość, ujmowanie obojętnych działań otoczenia jako wrogich lub pogardliwych
  • sztywne poczucie własnych praw
  • podejrzenia dotyczące wierności (partnerów i przyjaciół)
  • przecenianie własnego znaczenia
  • pochłonięcie wyjaśnieniami wydarzeń
Osobowość schizoidalna
Typ osobowości cechujący się tendencją do izolowania się, niewytwarzania silnych związków oraz wycofywania się z kontaktów emocjonalnych i społecznych, uznawania ich za niepotrzebne. Przy dużej wewnętrznej wrażliwości wyrażanie uczuć jest ograniczone, co powoduje pozorny chłód i dystans uczuciowy. Pacjentów ze schizoidalnym zaburzeniem osobowości nie obchodzą ani pochwały, ani nagany. Często występuje u nich poczucie osamotnienia i niezrozumienia przez otoczenie, podejrzliwość, niemożność odczuwania przyjemności. Osoby cierpiące na to zaburzenie na ogół działają samotnie, często żyją w świecie marzeń i fantazji, są ambitne, skłonne do introspekcji, ekscentryczne.
Kryteria diagnostyczne ICD-10

  • brak lub znikome działania służące przyjemności
  • chłód emocjonalny
  • ograniczona zdolność wyrażania emocji wobec innych
  • niezainteresowanie pochwałami i krytyką
  • brak zainteresowania doświadczeniami seksualnymi
  • preferencja samotnictwa
  • pochłonięcie introspekcją
  • brak bliskich związków
  • niewrażliwość wobec norm społecznych
Osobowość dyssocjalna (psychopatia, osobowość antyspołeczna)
Zaburzenie struktury osobowości o charakterze trwałym, dotyczące 2 – 3% każdego społeczeństwa. Zaburzenie to wiąże się z obecnością trzech deficytów psychicznych: lęku, uczenia się i relacji interpersonalnych.

  • deficyt lęku – defekt emocjonalny polegający na braku przyswajania odruchów moralnych i braku empatii
  • deficyt uczenia się – dominujące w typie impulsywnym zachowania agresywne
  • upośledzenie związków – relacje oparte na przydatności innych do własnych celów, płytkie związki – dominujące w typie kalkulatywnym, ignorowanie konwencji społecznych
  • cierń psychopatyczny – zubożone życie psychiczne, kompensowane przez narcyzm – wyczulenie na przejawy niedoceniania

Kryteria diagnostyczne ICD-10

  • nieliczenie się z uczuciami innych
  • lekceważenie norm
  • niemożność utrzymania związków
  • niska tolerancja frustracji i próg wyzwalania agresji
  • niezdolność przeżywania poczucia winy i uczenia się (kary)
  • skłonność do obwiniania innych
Osobowość chwiejna emocjonalnie
ICD-10 wyróżnia dwa typy:

  1. Osobowość chwiejna emocjonalnie typ impulsywny
  2. Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline
Osobowość chwiejna emocjonalnie typ impulsywny
Zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań gwałtownych, przy braku przewidywania ich konsekwencji.
Kryteria diagnostyczne ICD-10

  • niestabilność emocjonalna
  • brak kontroli działań impulsywnych
  • wybuchy gwałtownych zachowań
  • tysiące myśli w głowie
  • ochota wyżycia się na innych
  • duże napięcie w sobie
  • wroga postawa
  • wrogie spojrzenia na ludzi
  • nienawiść
Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline (pograniczne zaburzenie osobowości, osobowość borderline, BPD)
Typ osobowości charakteryzujący się wahaniami nastroju, napadami intensywnego gniewu, niestabilnym obrazem siebie, niestabilnymi i naznaczonymi silnymi emocjami związkami interpersonalnymi, silnym lękiem przed odrzuceniem i gorączkowymi wysiłkami mającymi na celu uniknięcie odrzucenia, działaniami autoagresywnymi oraz chronicznym uczuciem pustki (braku sensu w życiu). Zapadalność na osobowość borderline wynosi około 1–2%. Zaburzenie wymaga wielokierunkowego leczenia, psychoterapii, a niekiedy też hospitalizacji.
Kryteria diagnostyczne ICD-10
Dla typu borderline muszą wystąpić co najmniej trzy spośród cech wymienionych przy typie impulsywnym oraz co najmniej dwie spośród poniższych:

  • zaburzenia w obrębie i niepewność co do obrazu ja (self image) oraz celów i wewnętrznych preferencji (włączając seksualne)
  • dążenie ku byciu uwikłanym w intensywne i niestabilne związki, prowadzące często do kryzysów emocjonalnych
  • nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia
  • powtarzające się groźby lub działania o charakterze autoagresywnym (self-harm)
  • chroniczne uczucie pustki
Histrioniczne zaburzenie osobowości (osobowość histrioniczna, zaburzenie osobowości histrionicznej, łac. histrio – aktor)
Zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany przesadnym wyrazem emocjonalnym, teatralnością zachowań, staraniami o zwrócenie na siebie uwagi i prowokacyjną seksualnością.
Kryteria diagnostyczne ICD-10
Do rozpoznania zaburzenia muszą być spełnione co najmniej trzy poniższe kryteria:

  • teatralność
  • sugestywność
  • płytka uczuciowość
  • poszukiwanie docenienia (bycie w centrum)
  • niestosowna uwodzicielskość
  • koncentracja na atrakcyjności fizycznej
Osobowość anankastyczna (osobowość obsesyjno-kompulsyjna)
Zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany dbałością o porządek, perfekcjonizmem, kontrolą umysłową i w kontaktach interpersonalnych, kosztem elastyczności, otwartości i efektywności.
Kryteria diagnostyczne ICD-10
Do rozpoznania zaburzenia spełnione muszą być co najmniej trzy spośród poniższych warunków:

  • nadmiar wątpliwości i ostrożności
  • pochłonięcie przez szczegóły, regulaminy, inwentaryzowanie, porządkowanie, organizowanie lub schematy postępowania
  • perfekcjonizm (przeszkadza w wypełnianiu zadań)
  • nadmierna sumienność z zaniedbaniem przyjemności i relacji interpersonalnych
  • pedanteria, uległość wobec konwencji społecznych
  • sztywność i upór
  • irracjonalne sądzenie, że inni dokładnie podporządkują swe działania sposobom działania pacjenta lub nieracjonalna niechęć do przyzwalania innym na działanie
  • natarczywe, niechciane myśli i impulsy
Osobowość unikająca (lękliwa) (łac. personalitas anxifera, ang. avoidant personality)
Zaburzenie osobowości, w którym na pierwszy plan wysuwają się trudności w kontaktach społecznych i unikanie ich (skrajna introwersja), mimo dążenia do bycia akceptowanym i pragnienia relacji interpersonalnych oraz zaniżona nieprawidłowa samoocena (większość przypadków). W odróżnieniu od osobowości schizoidalnej, w przypadku osobowości unikającej przeżywane jest cierpienie z powodu braku umiejętności wiązania się z innymi ludźmi i wycofywania się.
Osoby dotknięte tym zaburzeniem wykazują chroniczną postawę unikającą wobec ludzi, ryzykownych sytuacji i wyzwań, popadają w społeczną izolację. Wynika to z nadmiernej wrażliwości, zwłaszcza z nieradzenia sobie z przejawami odrzucenia, upokorzenia lub poczuciem wstydu. Unikanie związków z innymi ludźmi jest konsekwencją przewidywania, że zostanie się upokorzonym lub odrzuconym; jedynie przejawy bezwarunkowej akceptacji umożliwiają nawiązanie bliższych relacji interpersonalnych.
Kryteria diagnostyczne ICD-10
Aby osobowość mogła być zakwalifikowana jako unikająca, konieczne jest spełnienie ogólnych kryteriów zaburzeń osobowości (F60) i dodatkowo co najmniej cztery z następujących:

  • stałe napięcie i niepokój
  • poczucie nieatrakcyjności indywidualnej
  • koncentracja na krytyce
  • niechęć do wchodzenia w związki
  • ograniczony styl życia – zapewnianie sobie fizycznego bezpieczeństwa,
  • unikanie kontaktów społecznych z obawy przed krytyką, brakiem akceptacji, odrzuceniem
Zaburzenie osobowości zależnej (ang. dependent personality disorder; dawniej: asteniczne zaburzenie osobowości – ang. asthenic personality disorder)
Zaburzenie osobowości typu C (zaburzenie obawowo-lękowe), w którym występuje przesadna potrzeba bycia pod opieką, prowadząca do zachowań nacechowanych uległością oraz strachem przed opuszczeniem. Osoba dotknięta tym problemem zdrowotnym charakteryzuje się unikaniem podejmowania ważnych decyzji dotyczących swojego życia, wykazuje chęć przekazania odpowiedzialności za nie swojemu otoczeniu. Towarzyszy temu ciągła obawa przed popełnieniem błędu i związana z nią bierność.
Kryteria diagnostyczne ICD-10

  • pozwalanie innym na przejmowanie odpowiedzialności za swoje decyzje
  • podporządkowywanie potrzeb potrzebom innych
  • niechęć do stawiania wymagań osobom, od których jest się zależnym
  • obawa przed niezdolnością do zatroszczenia się o siebie wynikająca z osamotnienia, powodujące dyskomfort
  • obawa przed opuszczeniem
  • ograniczona zdolność podejmowania decyzji bez radzenia się innych

Test osobowości

Odpowiedz na każde z poniższych pytań TAK lub NIE. Po kliknięciu przycisku ‘Oblicz’- jeśli zostały udzielone odpowiedzi na wszystkie pytania – otrzymasz wynik, który będzie można wydrukować po przyciśnięciu przycisku ‘Wydrukuj’.

Poniższy test – chociaż nie jest testem ściśle medycznym – w większości przypadków dość dokładnie określa strukturę osobowości, o ile uczciwie i szczerze odpowiesz na wszystkie pytania.
Jeśli wynik testu zaniepokoi Cię – powiedz o tym swojemu lekarzowi domowemu lub odwiedź poradnię psychologiczną.
Test jest przeznaczony głównie dla osób dorosłych o uformowanej osobowości.
Test jest przeznaczony zarówno dla kobiet jak i dla mężczyzn. W teście – dla uproszczenia składni – używany jest rodzaj męski. Nie jest to przejawem dyskryminacji płciowej czy antyfeminizmu. Jeśli pytanie jest przeznaczone tylko dla jednej z płci (jest to zaznaczone w pytaniu), jeśli jesteś mężczyzną – odpowiedz ‘NIE’.
W przypadku, gdy pytanie nie odpowiada Twojej sytuacji, np. pytanie jest o związek lub partnera, a ty nie jesteś w związku, możesz wziąć pod uwagę ostatni swój związek albo wyobrazić sobie sytuację hipotetyczną.
Wyniki testu nie są zapamiętywane ani po stronie przeglądarki ani po stronie serwera.
Autorzy testu dołożyli wszelkich starań by informacje zawarte w tym teście były możliwie kompletne, rzetelne i prawdziwe. Nie przyjmują i nie ponoszą jednak żadnej odpowiedzialności ani za wykorzystanie tych informacji, ani za wyniki testu, ani za ewentualne naruszenie praw autorskich lub patentowych spowodowane ich zamieszczeniem, ani za ewentualne straty lub szkody (w tym psychiczne) wynikłe z wykorzystania
tych informacji.
Test wykonujesz wyłącznie na własną odpowiedzialność.

Pytanie 1




Pytanie 2




Pytanie 3




Pytanie 4




Pytanie 5




Pytanie 6




Pytanie 7




Pytanie 8




Pytanie 9




Pytanie 10




Pytanie 11




Pytanie 12




Pytanie 13




Pytanie 14




Pytanie 15




Pytanie 16




Pytanie 17




Pytanie 18




Pytanie 19




Pytanie 20




Pytanie 21




Pytanie 22




Pytanie 23




Pytanie 24




Pytanie 25




Pytanie 26




Pytanie 27




Pytanie 28




Pytanie 29




Pytanie 30




Pytanie 31




Pytanie 32




Pytanie 33




Pytanie 34




Pytanie 35




Pytanie 36




Pytanie 37




Pytanie 38




Pytanie 39




Pytanie 40




Pytanie 41




Pytanie 42




Pytanie 43




Pytanie 44




Pytanie 45




Pytanie 46




Pytanie 47




Pytanie 48




Pytanie 49




Pytanie 50




Pytanie 51




Pytanie 52




Pytanie 53




Pytanie 54




Pytanie 55




Pytanie 56




Pytanie 57




Pytanie 58




Pytanie 59




Pytanie 60




Pytanie 61




Pytanie 62




Pytanie 63




Pytanie 64




Pytanie 65




Pytanie 66




Pytanie 67




Pytanie 68




Pytanie 69




Pytanie 70




Pytanie 71




Pytanie 72




Pytanie 73




Pytanie 74




Pytanie 75




Pytanie 76




Pytanie 77




Pytanie 78




Pytanie 79




Pytanie 80




Pytanie 81




Pytanie 82




Pytanie 83




Pytanie 84




Pytanie 85




Pytanie 86




Pytanie 87




Pytanie 88




Pytanie 89




Pytanie 90




Pytanie 91




Pytanie 92




Pytanie 93




Pytanie 94




Pytanie 95




Pytanie 96




Pytanie 97




Pytanie 98




Pytanie 99




Pytanie 100




Pytanie 101




Pytanie 102




Pytanie 103




Pytanie 104




Pytanie 105




Pytanie 106




Pytanie 107




Pytanie 108




Pytanie 109




Pytanie 110




Pytanie 111




Pytanie 112




Pytanie 113




Pytanie 114




Pytanie 115




Pytanie 116




Pytanie 117




Pytanie 118




Pytanie 119




Pytanie 120




Pytanie 121




Pytanie 122




Pytanie 123




Pytanie 124




Pytanie 125




Pytanie 126




Pytanie 127




Pytanie 128




Pytanie 129




Pytanie 130




Pytanie 131




Pytanie 132




Pytanie 133




Pytanie 134




Pytanie 135




Pytanie 136




Pytanie 137




Pytanie 138




Pytanie 139




Pytanie 140




Pytanie 141




Pytanie 142




Pytanie 143




Pytanie 144




Pytanie 145




Pytanie 146




Pytanie 147




Pytanie 148




Pytanie 149




Pytanie 150




Pytanie 151




Pytanie 152




Pytanie 153




Pytanie 154




Pytanie 155




Pytanie 156




Pytanie 157




Pytanie 158




Pytanie 159




Pytanie 160




Pytanie 161




Pytanie 162




Pytanie 163




Pytanie 164




Pytanie 165




Pytanie 166




Pytanie 167




Pytanie 168




Pytanie 169




Pytanie 170




Pytanie 171




Pytanie 172




Pytanie 173




Pytanie 174




Kliknij, aby zobaczyć wynik

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *