Jeżeli masz wątpliwości co do prawidłowości swojej wagi albo chcesz obliczyć dietę konieczną do odchudzania – musisz dokonać szeregu obliczeń aby móc podjąć prawidłowe decyzje.
Pierwszą rzecz, którą należy obliczyć to BMI, czyli indeks masy ciała (body mass index). Jest to lekarski wskaźnik, który określa, czy twoja waga jest prawidłowa czy nie, jaka jest twoja waga optymalna, jaką masz nadwagę lub niedowagę.
Obliczenia podane tutaj stosują się dla osób dorosłych. Dieta przestaje być głównym sposobem odchudzania, gdy nadwaga przekracza 50 kg. W takich przypadkach najczęściej stosuje się leczenie operacyjne (operacje barycentryczne).

BMI

Wyraża zależność pomiędzy masą ciała, a wzrostem.
BMI
gdzie:
m – rzeczywista masa ciała w kg
h – wzrost w metrach
U osób z nadmiarem wagi wskaźnik ten jest wyższy, u osób z niedowagą niski, a dla osób z wagą prawidłową przyjmuje wartości pośrednie (Tabela 1).

Tab. 1. Wartości BMI
Stan otyłości BMI
Niedobór masy ciała BMI< 19.0
Normalna masa ciała 19.0≤BMI<25.0
Nadwaga 25.0≤BMI<30.0
Otyłość I stopnia 30.0≤BMI<35.0
Otyłość II stopnia 35.0≤BMI<40.0
Otyłość III stopnia 40.0<BMI

Wskaźnik BMI nie uwzględnia różnic w proporcji masy tłuszczowej, masy mięśniowej i masy kostnej, związanych z typem budowy organizmu. Na wielkość BMI wpływa płeć, wiek, typ budowy ciała, etc.

WHR i typ otyłości

Tkanka tłuszczowa umiejscawia się w różnych miejscach, a szczególnie w jamie brzusznej, na udach, pośladkach, szyi, twarzy, etc. Aby określić rozkład tkanki tłuszczowej oblicza się wskaźnik WHR:
BMI
gdzie:
brzuch – oznacza obwód brzucha (w cm) na poziomie pępka, a jeżeli pomiar jest utrudniony – największy obwód brzucha
biodra – oznacza obwód bioder (w cm) na poziomie kolców biodrowych
Obwód brzucha na poziomie pępka:

  • u kobiet 88 cm (według organizacji WHO) lub 80 cm (według organizacji IDF)
  • u mężczyzn 102 cm (WHO) lub 94 cm (IDF)

wskazuje na otyłość brzuszną.
Znaczne zwiększenie obwodu brzucha w stosunku do obwodu bioder wskazuje na otyłość brzuszną. Typy otyłości przedstawiono w Tabeli 2.

Tab 2. typy otyłości
BMI Typ otyłości
<30 Bez otyłości
≥30.0 WHR M WHR K
≥1.0 brzuszna ≥0.85 brzuszna
<1.0 pośladkowo – udowa <0.85 pośladkowo – udowa

Stan odżywienia

Stan odżywienia (Tabela 3) zależy od BMI, płci i wieku (Tabela 4).

Tab 3. Stany odżywienia
Stan odżywienie Nazwa
0 Niedożywienie
1 Norma
2 Nadwaga
3 Otyłość I
4 Otyłość II
5 Otyłość III

 

Tab. 4. Zależność stanu odżywienia od płci wieku i BMI
Płeć Wiek w latach BMI Stan odżywienia
M każdy BMI<18.5 0
18.5≤BMI<25.0 1>
25.0≤BMI<30.0 2
30.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5
K <35 BMI<18.5 0
18.5≤BMI<25.0 1
25.0≤BMI<30.0 2
30.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5
35≤wiek<45 BMI<19.5 0
19.5≤BMI<26.0 1
25.0≤BMI<30.0 2
30.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5
45≤wiek<55> BMI<20.5 0
20.5≤BMI<27.0 1
27.0≤BMI<30.0 2
30.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5
55≤wiek<65> BMI<21.5 0
21.5≤BMI<27.0 1
27.0≤BMI<31.0 2
31.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5
65≤wiek BMI<22.5 0
22.5≤BMI<28.0 1
28.0≤BMI<31.0 2
31.0≤BMI<35.0 3
35.0≤BMI<40.0 4
40.0≤BMI 5

Zakres wag

Wagę maksymalną, minimalną i optymalną obliczamy w zależności od wieku:
BMI
BMI
BMI
Wzrost podajemy w cm.

Nadwaga

Nadwaga to różnica pomiędzy wagą aktualną i wagą optymalną:
BMI

Tryb życia

Wyróżniamy następujące tryby życia:

  • Leżący
  • Siedzący
  • Umiarkowanie aktywny
  • Średnio aktywny
  • Intensywnie aktywny

Budowa ciała

Dla potrzeb praktycznych budowę ciała określa się jako:

  • drobna
  • przeciętna
  • masywna

Zapotrzebowanie energetyczne

Powiemy o nim w następnym wpisie:
Obliczenia związane z dietami (1)