Arcykapłan czy arcykapłani?

W czterech Ewangeliach słowo arcykapłani występuje w 59 miejscach, za każdym razem w liczbie mnogiej.

Wiadomo jednak, że arcykapłan był zawsze tylko jeden. Skąd więc Ewangeliści wzięli arcykapłanów?

Większość komentatorów uważa to za merytoryczny błąd osób, które pisały teksty, ale nie miały pojęcia o religii żydowskiej.

Przed Herodem Wielkim arcykapłan był wybierany i panował aż do śmierci. Od czasów Heroda Wielkiego arcykapłani byli wyznaczani przez władcę herodiańskiego, a poźniej przez prokuratora rzymskiego.

Przyjrzyjmy się liście arcykapłanów urzędujących w czasach Jezusa:

Powołujący Arcykapłan Okres urzędowania
Król Herod Wielki I Szymon, syn Boetosa 23 - 5 p.n.e.
Matiasz, syn Teofila 5 p.n.e
Józef, syn Ellemosa 5 - 4 p.n.e
Joazar, syn Boetosa 4 p.n.e
Herod Archelaos - etnarcha (Judei, Samarii i Idumei) Eleazar, syn Boetosa 4 - 3 p.n.e.
Jozue, syn See 3 p.n.e. - 6 n.e.
Joazar, syn Boetusa 6 n.e.
Annasz, syn Setiego 6 - 15 n.e.
Waleriusz Gratus (prokurator Judei) Izmael, syn Fiabiego 15 - 16 n.e.
Eleazar, syn Annasza 16 - 17 n.e.
Szymon, syn Kamitha 17 - 18 n.e.
Józef Kajfasz 18 - 36 n.e.

Ryc. Arcykapłan
(rys. Maciej Krzywcki)

Dodajmy, że arcykapłani pochodzili zaledwie z 4 rodów kapłańskich: z domu Fabiego, z domu Boetosa, z domu Annasza, z domu Kamitha.

Nie trzeba dodawać, że za 'wyborami' stały olbrzymie pieniądze dla wybierających no i oczywiście 'wybieranych'.

Z tabeli wynika, że w krótkim okresie czasu od 5 r. p.n.e do 33 r. n.e urzędowało 12 arcykapłanów. Większość z nich prawdopopodobnie żyła w czasie, gdy przebiegały zdarzenia opisane w Ewangeliach.

Odwołany arcykapłan, zapewne nadal był nazywany arcykapłanem, jeśli kiedyś pełnił tę funkcję. Tak jest np. z aktualnym i poprzednim Ojcem Świętym

Można się spodziewać, że gdy chodziło o naprawdę ważne sprawy urzędujący arcykapłan i arcykapłani złożeni z urzędu brali udział w obradach, jako ludzie niezwykle doświadczeni.

Sądzę więc, że przyczyną używania zawsze liczby mnogiej była rzeczywista obecność tych arcykapłanów w czasie narad.


Czasopismo: Blog Zielonego Smoka

Artykuł: nr 37

Autor: Jacek Piechota