Baal czy Jahwe?

Ryc. Wizerunek boga Baala (rys. Maciej Krzywcki)

Baal był jednym z głównych bogów kananejskich. Czasem był wyobrażany pod postacią młodego byka. Słynny złoty cielec wykonany w czasie Ucieczki był posągiem Baala (Wj 32,1-6).

Baal miał wiele przydomków, w zależności od funkcji, które spełniał:

Baal był bogiem burzy, które przynosiły deszcze i urodzaj. Był symbolem zwycięstwa boskiego ładu nad ziemskim chaosem. Baal pokonał moce morza i śmiertelną posuchę i nosił przydomek "cwałujący na obłokach". Kult Baala, gdy pojawił się kult Jahwe był bardzo mocno zakorzeniowy w świadomości ludu Izraela.

Do Baala modlono się w Moabie . W epoce Sędziów w Palestynie stawiano mu ołtarze (Sdz 2,11-13; Sdz 6,28-32). Za czasów Achaba kult rozszerzył się na cały kraj(1 Krl 16,31-32).

Ponieważ był bogiem pogańskim był zwalczany przez Izraelitów. Był najpoważniejszym rywalem Jahwe.

Walka z Baalem i jego wyznawcami i kapłanami zaostrzała się aż do spotkania Eliasza z kapłanami Baala na górze Karmel, gdzie wymordowano 450 kapłanów Baala (1Krl 18,18-40).

Ryc. Baal jako złoty
cielec (rys. Maciej Krzywcki)

Wiara w Baala wracała, po czym znów wygasała i znów wracała, aż do czasu, gdy Jehu1 wyplenił jego kult w Izraelu (2 Krl 10,18-28)

W Judzie żona króla Jorama2 wspierała kult Baala i trwał on tam dzięki niej (2Krn 21,5-6; 2Krn 22,2-3). Jego ołtarz należał nawet do wyposażenia światyni jerozolimskiej (2Krl 21,1-4). Po upadku królowej świątynia Baala w Jerozolimie została zburzona, wyposażenie zniszczone, a kapłan został zabity.

Kult Baala ponownie odrodził się w Izraelu (Oz 2,10) i w Judzie (2Krn 28,2) i to kilkakrotnie i zanikł ostatecznie dopiero wraz z niewolą babilońską.

Wraz z upływem czasu Kult Baala mieszał się z kultem Jahwe. Niektóre elementy przeniknęły do kultu Jahwe. Słowo 'Baal' znaczyło Pan (w znaczeniu męża i władcy). Mogło też być używane w odniesieniu do Boga. Imię Bealiasz (1Krn 12,6) znaczyło 'Jahwe jest Baalem (Panem)', a więc słowo Baal mogło być używane jako określenie Jahwe.

Baal-Berit był bogiem przymierza podobnie jak Jahwe.

Fakt, że Baal był bogiem współżycia płciowego, a kult obejmował akty erotyczne, sprawił, że pełna identyfikacja Baala z Jahwe nie była możliwa. Gdyby nie to, być może dzisiaj Baal byłby naszym Bogiem, a nie Jahwe.

Baal był bogiem potężnym i miał wielki wpływ na umysły owczesnych ludzi. Autorzy ST musieli stale udowadniać wyższość Jahwe nad Baalem - jak widać wcale nie była tak oczywista. Ale Jahwe - dla ówczesnych Izraelitów - miał lepsze PR.

Jest wzmiankowany w ST 86 razy.

Ryc. Miejscowości wymienione w tekście nałożone na współczesną mapę satelitarną (rys. Jacek Piechota)
Kliknij, aby zamknąć

Czasopismo: Blog Zielonego Smoka

Artykuł: nr 36

Autor: Jacek Piechota